evcc in Home Assistant: zo installeer en gebruik ik het, met thuisbatterij en Zaptec

Met evcc in Home Assistant laad je je elektrische auto op zonne-overschot of in de goedkoopste uren, zonder dat je er elke dag naar hoeft te kijken. Op zichzelf is evcc eenvoudig te installeren. Lastig wordt het pas als er ook een thuisbatterij is, een slimme planner als EMHASS, en een auto die soms in slaap valt. Dit is mijn handleiding voor evcc in zo’n huis: hoe ik het installeer, waarom ik het gebruik, wat het kan, en alles wat ik onderweg tegenkwam.

Wil je eerst weten wat evcc precies is? Lees dan Wat is evcc, en waarom mijn auto niet door EMHASS geladen wordt. Deze post gaat over de praktijk.

Waarom ik evcc gebruik

Een elektrische auto is de grootste verbruiker in huis. Laad je hem gewoon als je thuiskomt, dan laad je meestal in het duurste uur van de dag, en gaat de zon van morgen naar het net. evcc lost dat op. Het is gratis, open source, draait lokaal en kent honderden laadpalen en auto’s. Zelf bouwen in Home Assistant kan ook, maar dan bouw je na wat evcc al goed doet: fasen schakelen, minimale laadstromen, wolken opvangen.

Wat evcc allemaal kan

evcc kijkt naar je meters (net, zon, batterij), naar de stroomprijs en naar de auto, en bepaalt hoeveel stroom de laadpaal mag geven. De belangrijkste functies:

• Laadmodi. “PV” laadt alleen op zonne-overschot. “Min+PV” laadt altijd minimaal 6 ampère, met zon erbovenop. “Snel” laadt op vol vermogen. En “Uit” is uit. In de interface kunnen de namen per versie en taal iets verschillen.
• Laadplannen. Met een dynamisch tarief zeg je: “om 7 uur 80 procent”. evcc zoekt daar de goedkoopste uren voor.
• Prijsgrens. Is de stroom goedkoper dan een grens die jij kiest, dan laadt evcc ook uit het net.
• Fasen schakelen. Bij weinig zon op één fase, bij veel zon op drie.
• Thuisbatterij meenemen. evcc rekent de batterij mee in het overschot, en kan haar voorrang geven of juist als buffer gebruiken.
• Zon- en prijsprognose, en per auto bijhouden hoeveel er geladen is en hoeveel daarvan zon was.
• Koppeling met Home Assistant. Modus, laadvermogen en status komen als entiteiten in Home Assistant, zodat je ze in je eigen dashboard en automatiseringen gebruikt.

Mijn installatie, en één regel die alles bepaalt

Mijn installatie: een Zaptec Go 2, een Kia e-Niro, een Deye-omvormer met een Dyness-thuisbatterij van 30,7 kWh, zonnepanelen met micro-omvormers, Tibber-kwartierprijzen, en EMHASS als planner voor de batterij. In dat geheel heeft evcc één taak:

Apparaat	Eigenaar
Laadpaal	evcc, en verder niemand
Thuisbatterij	EMHASS plant, één Home Assistant-automatisering voert uit
Warmtepomp	De warmtepompautomatiseringen

evcc kan ook een thuisbatterij aansturen: vasthouden tijdens het laden, of juist laden uit het net. Doe dat niet als iets anders die batterij al stuurt. Twee partijen die tegelijk aan dezelfde omvormer zitten, gaat mis. Dat heb ik met twee automatiseringen al eens gemerkt: mijn Deye-batterij exporteerde zich leeg door twee schrijvers op één omvormer. Sindsdien is “één eigenaar per apparaat” de basis van mijn hele systeem. evcc mag de batterij zien, voor de berekening van het overschot, maar niet sturen.

evcc installeren in Home Assistant

Stap 1: de add-on

1. Installeer evcc als add-on in Home Assistant (Add-on Store; de repository staat in de evcc-documentatie).
2. De configuratie is één bestand: evcc.yaml, in de configuratiemap van de add-on (bij mij /addon_configs/49686a9f_evcc/). Met de File Editor-add-on kom je daar alleen bij als je in diens instellingen “Enforce Basepath” uitzet. Een SSH-terminal kan ook.
3. De webinterface draait op poort 7070. Daar kun je ook veel via een wizard instellen. Ik werk liever met het bestand, zodat ik weet wat er staat.
4. Maak in Home Assistant een langdurig toegangstoken aan voor evcc (profiel → Beveiliging → Langdurige toegangstokens). evcc leest daarmee je meters uit Home Assistant.

Stap 2: meters, laadpaal en tarief

Een geschoonde versie van mijn configuratie, om de opbouw te laten zien. Vervang de hoofdletterwoorden door je eigen gegevens.

meters:
  - name: deye_grid
    type: template
    template: homeassistant
    usage: grid
    uri: http://HA_IP:8123
    token: HA_TOKEN
    power: sensor.ss_grid_ct_power
  - name: deye_pv
    type: template
    template: homeassistant
    usage: pv
    uri: http://HA_IP:8123
    token: HA_TOKEN
    power: sensor.ss_gen_power
  - name: deye_battery
    type: template
    template: homeassistant
    usage: battery
    uri: http://HA_IP:8123
    token: HA_TOKEN
    power: sensor.ss_battery_1_power
    soc: sensor.ss_battery_1_soc

chargers:
  - name: zaptec_go2
    type: template
    template: zaptec
    user: ZAPTEC_GEBRUIKER
    password: ZAPTEC_WACHTWOORD
    id: ZAPTEC_LAADPAAL_ID

site:
  title: Thuis
  meters:
    grid: deye_grid
    pv:
      - deye_pv
    battery:
      - deye_battery
  residualPower: 100

loadpoints:
  - title: Oprit
    charger: zaptec_go2
    mode: pv
    phases: 0          # 0 = evcc schakelt zelf tussen 1 en 3 fasen
    minCurrent: 6
    maxCurrent: 16
    enable:
      threshold: 0
      delay: 1m
    disable:
      threshold: 0
      delay: 3m

tariffs:
  currency: EUR
  grid:
    type: tibber
    token: TIBBER_TOKEN

Een paar keuzes uitgelegd:

• Meters uit Home Assistant in plaats van rechtstreeks uit de omvormer. De omvormer hangt bij mij aan één RS485-adapter waar de Sunsynk-add-on op zit. Een tweede partij op dezelfde bus geeft “Errno 11: exclusively lock port”. Via Home Assistant lezen alle partijen dezelfde getallen.
• Let op de tekens. evcc verwacht netvermogen positief bij afname en batterijvermogen positief bij ontladen. Klopt dat niet met je sensoren, dan ziet evcc overschot waar tekort is.
• residualPower: 100 houdt 100 W marge, zodat evcc niet precies op de rand van import en export gaat zitten.
• Fasen op 0. evcc schakelt dan zelf: één fase bij weinig zon (vanaf ongeveer 1,4 kW), drie fasen boven de ruim 4 kW. Bij weinig zon is dat het verschil tussen wel en niet laden.

Stap 3: de Zaptec voorbereiden

Twee dingen regel je niet in evcc, maar in het Zaptec-portaal:

• Terug naar drie fasen. Een Zaptec Go 2 die naar één fase is geschakeld, gaat standaard niet meer terug naar drie. De instelling “allow chargers to return to three phases” kan alleen iemand met een service-rol aanzetten: je installateur of Zaptec-support. Zonder die instelling blijft de lader na de eerste bewolkte middag op één fase hangen.
• Basisstroom op nul. Zet de installatie in het portaal op “niet laden” of 0 A als basis, zodat de Zaptec niet zelf begint als evcc even niet bereikbaar is.

Hoe ik de Zaptec Go 2 verder gebruik, met MID-meter en Tap Electric: Thuis laden met Zaptec, Tap Electric en ERE-certificaten.

Stap 4: de zonprognose

Voor zijn laadplannen wil evcc weten hoeveel zon er komt. De eenvoudigste weg is Open-Meteo, met de oriëntatie van je dak. Bij mij stond daar een fout in die overal in mijn systeem terugkwam: het dak stond op 205 graden, zuidwest, maar was nooit gemeten. In werkelijkheid kijken de panelen vrijwel pal zuid. Met een zonnestandcalculator (SunCalc) en het tijdstip van je hoogste opbrengst controleer je dat in een minuut. Let daarbij op de conventie: bij Open-Meteo is zuid 0 en oost negatief. Het hele verhaal staat in het logboek waarin het dak pal zuid bleek te liggen.

Inmiddels gebruik ik Solcast, dat bij mij duidelijk beter voorspelt (zie het logboek over Solcast en EMHASS). evcc kan Solcast zelf bevragen, maar het gratis account heeft tien aanroepen per dag, en die gebruikt de Solcast-integratie in Home Assistant al. Daarom bouwt Home Assistant de prognose om naar het formaat dat evcc verwacht (een lijst met begin, eind en vermogen in watt), en leest evcc die via de REST-API. Dit blok hoort onder dezelfde tariffs: als het Tibber-tarief:

tariffs:
  solar:
    - type: custom
      forecast:
        source: http
        uri: http://HA_IP:8123/api/states/sensor.solcast_evcc_forecast
        headers:
          Authorization: Bearer HA_TOKEN
        jq: .attributes.rates

Nul extra API-aanroepen, en evcc en EMHASS rekenen met exact dezelfde zon. Sla de lijst niet op in de recorder van Home Assistant (een uitsluiting in configuration.yaml); hij is zo’n 15 kB per keer.

Stap 5: de auto die in slaap valt

Een Kia e-Niro valt in slaap als een laadsessie wordt onderbroken, en neemt daarna geen stroom meer aan, ook als evcc weer laadt. Bij laden op zon wordt een sessie de hele dag onderbroken. Eerst zette ik evcc daarom op “altijd laden” (continu 6 ampère, ongeveer 1,4 kW), maar dan laad je ook als er geen zon is.

De nette oplossing: laat evcc de auto zelf wekken. Ik heb de Kia Connect-integratie in Home Assistant, met een script dat het commando “start laden” naar de auto stuurt. In evcc koppel je de auto aan Home Assistant en geef je dat script op als wekdienst. evcc weet precies wanneer het wil laden, en wekt de auto alleen dan. Een losse automatisering die dat zelf probeert te raden, houd ik alleen nog als vangnet, en die staat uit zolang evcc het doet. Kia Connect heeft een daglimiet op commando’s, en dubbele wekcommando’s gaan daar snel tegenaan. De uitwerking staat in Kia e-Niro laadt niet meer na een pauze: wekken met evcc en Home Assistant.

Stap 6: modi koppelen aan je eigen bediening

evcc maakt in Home Assistant een keuzelijst voor de laadmodus (bij mij select.evcc_zaptec_go_2_mode, maar zoek de juiste naam even op). Mijn dashboard heeft één modusknop voor het hele huis, en een kleine automatisering zet daarmee ook evcc:

Huismodus	evcc
Auto	PV: alleen zonne-overschot, of het laadplan
Snel laden	Snel: vol vermogen
Vakantie	Uit

Waar je rekening mee moet houden met een thuisbatterij

Laadt de auto uit de thuisbatterij?

Dat was mijn eerste vraag. Het antwoord: alleen als je dat toelaat, en meestal wil je dat niet. evcc rekent het overschot uit met net, zon én batterij. Bij mij heeft de thuisbatterij voorrang tot 60 %, en staat “batterij als laadbuffer” uit. In “Min+PV” komt het minimum ’s avonds dus van het net. Dat is logisch. Een kWh uit de thuisbatterij heeft al rendementsverlies en slijtage gekost. Hem daarna in een auto stoppen die ook goedkoop van het net kan laden, is zelden slim.

Belangrijker: de omvormer weet niet dat er een auto laadt. Een Deye in “zero export” probeert het net op nul te houden en ontlaadt de batterij voor alles wat er verbruikt wordt, ook voor de auto. Mijn translator (de automatisering die als enige naar de omvormer schrijft) begrenst daarom de ontlaadstroom zodra de auto meer dan 1,5 kW trekt. De batterij levert dan alleen wat het huis gebruikt; de auto komt van het net. Bij zonneladen onder de 1,5 kW kan de batterij heel even bijspringen als er een wolk voorbijkomt, tot evcc de stroom heeft teruggeschroefd. Dat is te verwaarlozen.

De netaansluiting

Bij mij laadt de auto met 11 kW en kan de batterij met 11 kW van het net laden. Samen met het huis past dat niet op een aansluiting van 3×25 ampère. Twee maatregelen: EMHASS krijgt elke run de netaansluiting min het laadvermogen van de auto als maximum, zodat het geen batterijladen plant dat niet past. En de translator begrenst bij balanceren of noodladen de laadstroom op wat er na huis en auto nog over is. Gevolg op een nacht dat de auto laadt: de geplande batterijlading schuift naar een andere nacht. De auto gaat voor.

kW of W?

De duurste fout die ik maakte, was een eenheid. evcc meldt het laadvermogen in Home Assistant in kilowatt, de Zaptec-integratie in watt. Mijn sensor “laadvermogen auto” nam het hoogste van de twee, als watt. 10,3 kW via evcc werd zo 10 watt, de auto verdween niet uit het huisverbruik, en EMHASS leerde dat mijn huis ’s nachts 6 kW verbruikt. Een week lang plande het daarop. Kijk dus altijd naar de eenheid van elke sensor die je combineert, en laat het sjabloon per bron omrekenen. Meer hierover: EMHASS dacht dat mijn huis ’s nachts 6 kW verbruikte.

Weet waar de laadpaal hangt

Ik dacht dat mijn laadpaal vóór de meting van de omvormer zat. Tot er op een ochtend 53 kWh “huisverbruik” stond, waarvan 40 de auto. De stroomtangen van de Deye zitten bij de hoofdaansluiting, dus alles daarachter telt mee, ook de auto. Omdat mijn laadkosten via de zaak lopen, trekt Home Assistant de energie van de laadpaal (de oplopende teller van de Zaptec) nu expliciet af van verbruik, kosten, besparing en zelfvoorziening. Anders lijkt de thuisbatterij op een laadnacht ineens geld te kosten.

De verbruiksprognose van je planner

Als EMHASS (of een andere planner) het verbruik voorspelt uit de historie, hoort de auto daar niet in. Een auto die drie nachten per week 40 kWh laadt, maakt van elke nacht een gemiddelde van 17 kWh. Dan plant de batterij voor een verbruik dat er de meeste nachten niet is. Ik geef EMHASS daarom een sensor “huisverbruik zonder auto en warmtepomp”. Na de kW-fout duurde het een paar weken voor de vervuilde historie eruit was; zo lang heb ik de prognose tijdelijk op een kortere methode gezet. Hoe je EMHASS zelf opzet: EMHASS installeren in Home Assistant.

Wat ik nog wil

De EMHASS-documentatie beschrijft een opzet waarin EMHASS ook het laden van de auto plant, en evcc het alleen uitvoert. Dan weegt één planner de auto, de batterij, de warmtepomp en de boiler tegen elkaar af. Omdat mijn auto via de zaak laadt, heeft dat voor mijn eigen rekening weinig haast. evcc’s eigen laadplan op de Tibber-prijzen doet het goedkope laden al prima. Het staat op de lijst voor als het werk aan de warmtepomp klaar is.

Veelgestelde vragen over evcc in Home Assistant

Heb ik Home Assistant nodig voor evcc?

Nee. evcc draait ook los, op een Raspberry Pi of in Docker. Met Home Assistant is het wel makkelijker: je installeert het als add-on, leest je meters uit Home Assistant en bedient evcc vanuit je eigen dashboard.

Werkt evcc met een Zaptec Go 2?

Ja, via de Zaptec-cloud (template zaptec). Laat in het Zaptec-portaal wel de terugschakeling naar drie fasen aanzetten, anders blijft hij na fasewisseling op één fase hangen.

Kan evcc mijn thuisbatterij sturen?

Bij sommige omvormers wel. Doe het alleen als niets anders de batterij al stuurt. Bij mij leest evcc de batterij alleen, en stuurt EMHASS haar.

Welke modus gebruik ik voor laden op zonne-energie?

“PV” voor alleen zon. “Min+PV” als de auto altijd moet laden, ook zonder zon. Met een dynamisch tarief combineer je PV met een laadplan of prijsgrens, zodat de auto ’s nachts in de goedkoopste uren bijlaadt.

Samengevat

• evcc stuurt de laadpaal, en alleen de laadpaal. De thuisbatterij heeft één andere eigenaar.
• Lees de meters via Home Assistant en controleer de tekens.
• Fasen op automatisch, en laat de Zaptec terug mogen naar drie fasen.
• Meet je dak in plaats van het over te nemen, en deel één zonprognose tussen alle systemen.
• Laat evcc een slapende auto zelf wekken.
• Bescherm de thuisbatterij en de netaansluiting tegen de auto, en houd de auto uit je huiscijfers en je verbruiksprognose.
• En controleer bij elke sensor de eenheid.

Hoe de auto in mijn hele systeem past: Auto en evcc.

Wat ik gebruik

• MeLE Quieter 4C mini-pc: hierop draaien Home Assistant en de evcc-add-on.
• Waveshare USB-naar-RS485: leest de Deye-omvormer uit, waar evcc via Home Assistant zijn meters vandaan haalt.

Dit artikel bevat een affiliate-link. Als Amazon-partner verdien ik aan in aanmerking komende aankopen. Voor jou verandert de prijs niet.

---

Dit werkt in mijn situatie: Home Assistant met de evcc-add-on, een Zaptec Go 2, een Kia e-Niro en een Deye-omvormer met Dyness-batterij, in oktober 2026. Controleer het tegen je eigen documentatie, en laat werk aan 230/400 V over aan een erkend installateur. Bronnen: de evcc-documentatie, het Zaptec-portaal en mijn eigen logboek op deze site.