Logboek week 1: eerste resultaten van mijn Home Assistant-energiesysteem

·

Grafiek over 48 uur waarin de werkelijke zonopbrengst op 7 oktober duidelijk boven de prognose ligt, en de basislast dicht bij de prognose blijft

Sinds 28 september stuurt Home Assistant mijn thuisbatterij, en sinds begin oktober ook het tapwater van de warmtepomp. Tijd voor de eerste resultaten van mijn Home Assistant-energiesysteem, in grafieken. Niet om te juichen – daarvoor is tien dagen te kort – maar om te zien of het systeem doet wat ik denk dat het doet.

De cijfers hieronder heb ik op 8 oktober rond 10:00 van mijn dashboards afgelezen. Het gaat om één woning, in een zachte week in oktober.

1. De warmtepomp is rustig geworden

Op 2 en 3 oktober startte de compressor rond de 30 keer per dag. Dat was nog met de fabrieksstooklijn 50/40. Sinds 4 oktober zijn het er één tot twee per dag, en dat zijn vooral tapwaterruns.

Grafiek met COP voor verwarming en tapwater en het aantal compressorstarts per dag; rond de 30 starts op 2 en 3 oktober, daarna een of twee per dag
COP per dag (staven) en compressorstarts (stippellijn). De hoge staven op 2 oktober kloppen niet: toen zaten de stroomtangen nog verkeerd.

Eerlijk is eerlijk: het weer helpt mee. Buiten was het rond de 13 °C en binnen bleef het zo’n 22,5 °C, ruim boven mijn comfortdoel van 20 °C. De verwarming was dus nauwelijks nodig. Hoeveel van de rust door de nieuwe stooklijn komt en hoeveel door het zachte weer, kan ik nog niet scheiden. Dat zie ik pas als het kouder wordt.

De COP staat er sinds 3 oktober realistisch bij: rond de 3 tot 4, zowel voor tapwater als voor de paar keer dat de verwarming draaide. De staven van 2 oktober negeer ik: toen zaten de stroomtangen op de verkeerde fase.

2. Tapwater op het goedkope uur

Op 7 oktober plande EMHASS het tapwaterblok tussen 13:00 en 13:45, bij een prijs van ongeveer 0,31 €/kWh. Rond 18:00–19:00 liep de prijs op naar zo’n 0,45 €/kWh. De warmtepomp draaide precies in het blok, op ongeveer 2,9 kW, en het vat kwam op zo’n 47 °C.

Grafiek van de stroomprijs over 24 uur met het tapwaterblok van EMHASS en het elektrisch vermogen van de warmtepomp rond 13:00, voor de avondpiek
Groen: de stroomprijs. Oranje: het tapwaterblok van EMHASS. Blauw: wat de warmtepomp echt trok.

Dit is precies waarvoor het tapwater een deferrable load is: het vat is een buffer, en EMHASS kiest het uur. Sinds de payload de resterende uren meestuurt, schuift het blok niet meer de dag door.

3. De batterij volgt het plan

Het patroon is elke dag hetzelfde: overdag laden op zon, ’s avonds ontladen tijdens de dure uren, en ’s nachts rusten op de bodem van 20 %. Gepland en werkelijk vermogen liggen dicht bij elkaar. Hoe EMHASS het plan naar de Deye-omvormer brengt, staat op EMHASS en Deye: de thuisbatterij sturen.

Grafiek van het geplande en werkelijke batterijvermogen en de laadtoestand over 24 uur: laden overdag, ontladen in de avond, 's nachts op de bodem van 20 procent
Geel gestippeld: het plan van EMHASS. Groen: wat de batterij deed. Wit: de laadtoestand.

Waar ze afwijken, is dat meestal omdat de batterij meer laadt dan gepland. Op het moment van de schermafbeelding plande EMHASS zo’n 1 kW laden, en laadde de batterij 1,7 kW. Dat is geen fout: de Deye stopt zonne-overschot altijd eerst in de batterij, ook als het plan iets anders zegt.

De aansluiting heeft het rustig: per fase bleef het netvermogen rond de 0,3 kW, tegen een grens van 5,75 kW per fase.

4. De zon doet het beter dan voorspeld

Op de zonnige 7 oktober piekte de werkelijke opbrengst op ongeveer 4,4 kW, terwijl de prognose rond de 3,3 kW bleef. De basislast van het huis lag juist dicht bij de verwachting.

Grafiek over 48 uur waarin de werkelijke zonopbrengst op 7 oktober duidelijk boven de prognose ligt, en de basislast dicht bij de prognose blijft
Oranje: zon werkelijk, geel gestippeld: zonprognose. Paars: basislast werkelijk en voorspeld.

Een prognose die structureel te laag zit, laat EMHASS te voorzichtig plannen: hij rekent op minder zon en houdt dus minder ruimte vrij in de batterij. Daarvoor draait er een meetlus die na zeven dagen een nieuwe rendementsfactor voor de zonprognose voorstelt. Die bekijk ik deze week.

Update 10 oktober: het advies is binnen. De prognose zat op heldere dagen 26 % te laag, maar de afwijking verschilt sterk per seizoen. Hoe ik hem nu per maand corrigeer, lees je in Logboek: mijn zonprognose zat 26 % te laag.

5. En het geld? Nog geen conclusie

Elke dag reken ik uit wat de stroom had gekost zonder batterij, en wat ik werkelijk betaalde. Het beeld na tien dagen is wisselend. De eerste dagen kostte de batterij me iets, toen de instellingen nog niet goed stonden. Sinds 1 oktober ligt de werkelijke rekening meestal iets onder die zonder batterij, met kleine verschillen per dag.

Staafgrafiek van de dagkosten met en zonder batterij sinds 28 september, met een lijn voor de besparing die per dag wisselt tussen licht negatief en positief
Rood: kosten zonder batterij. Blauw: werkelijk betaald. Groene lijnen: besparing, bruto en na slijtage van de batterij.

Eén dag springt eruit: op 6 oktober was het verschil opvallend groot. Dat zoek ik eerst uit voordat ik er iets over zeg; een uitschieter in een meting is net zo vaak een meetfout als een echt resultaat. En de besparing reken ik ook na slijtage van de batterij, want een laadcyclus is niet gratis.

Kortom: na tien dagen kan ik niet zeggen wat het oplevert. Na een volle maand, en eerlijker nog na een winter, wel.

Wat ik nog niet weet

  • Het warmteverlies van het huis. Daarvoor zijn stookdagen nodig, en die waren er door het zachte weer bijna niet.
  • Hoe snel het huis afkoelt. De meting per nacht heeft zeven geldige nachten nodig.
  • De SCOP. Die zegt pas iets na een stookseizoen.

Volgende stappen

  1. De rendementsfactor van de zonprognose bijstellen, zodra de meetlus een advies geeft.
  2. Uitzoeken wat er op 6 oktober gebeurde.
  3. De verwarming pas door EMHASS laten sturen als het gebouw gekalibreerd is: genoeg nachten en stookdagen gemeten.
  4. Rond 29 oktober, na een volle maand, de resultatenpagina bijwerken.

Wat er onderweg misging, staat op Lessen uit de praktijk. Hoe het systeem in elkaar zit, op Hoe het werkt.

Alle logboeken op een rij: Logboek.


Deze cijfers gelden voor één installatie, in één woning, in één periode. Ze zijn afgelezen van dashboards en afgerond; ze zijn geen belofte voor een andere situatie.


Lees ook


Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *